SPACEROWNIK, czyli Dębiec z różnych stron

Jako Stowarzyszenie od 2018 roku pracujemy ze społecznością lokalną Dębca, peryferyjnej dzielnicy Poznania. Choć Dębiec, może nieco odsunięty od centralnych działań miejskich, to z pewnością nie jest nudny. To niezwykłe miejsce. Wciąż żywe są tu opowieści o dawnych czasach, które zgrabnie wplatają się naszą teraźniejszość. Żal nie skorzystać z takiego potencjału lokalnego dziedzictwa. Stąd pomysł na Spacerownik, kilkuetapowy projekt poświęcony Dębcowi i jego mieszkańcom.

Zobacz mapę Dębca

Spektakl kamishibai

Rok na Dębcu”

Lokalne historie i wspomnienia zebraliśmy podczas warsztatów dla seniorów w Domu Sąsiedzkim. Powstała na tej bazie opowieść, została zilustrowana przez dzieci ze świetlicy Szkoły Podstawowej nr 84. Całość zaprezentowaliśmy na warsztatach w szkołach na Dębcu oraz podczas wernisażu. Tak powstała opowieść o Basi, mieszkance Dębca.

Wystawa

Wspomnienia z Dębca”

Na ulice Dębca wyruszył Wędrowny Reporter. Wykonywał portrety mieszkańców okolicy, dokumentował codzienne życie społeczności. Podczas wystawy oprócz prac reportera, można było także obejrzeć archiwalne fotografie mieszkańców okolicy, wykonywać zadania i zagadki, zapoznać się z nagraniem wideo oraz posłuchać zarejestrowanych wywiadów.

Spacerownik online

Opowieści o Dębcu

Przygotowaliśmy turystyczną mapę Dębca, opartą na wspomnieniach i opowieściach jego długoletnich mieszkańców. Zachęca ona do spaceru po dzielnicy szlakiem nieistniejących już miejsc i niezwykłych historii mieszkających na Dębcu ludzi.

historia Dębca

Początki Dębca datuje się na XVII/XVIII wiek, kiedy to w 1700 r. właściciel ziemski Michał Czenpiński wziął w dzierżawę północne tereny dawnego Lubonia, budując tam folwark zwany Dębczenem, Dąbczynem lub Dębcem i sprowadzając chłopów polskich oraz rolników z Bambergu. W wieku XIX zbudowano tu tory kolejowe, łączące Poznań z Wrocławiem i Kluczborkiem. Był to ważny czynnik dla rozwoju miasta, ale jednocześnie moment zwrotny dla Dębca, który został niejako oddzielony od metropolii. Konsekwencje tego widoczne są do dzisiaj. Mimo że w 1925 roku administracyjnie wieś została przyłączona do Poznania, to jednak nadal rozwijała się niezależnie. Do dzisiaj starsi mieszkańcy Dębca mówią, że „jadą do miasta”, gdy muszą załatwić coś w innej dzielnicy.
O rozkwicie w okresie międzywojennym na pewno świadczy fakt, że właśnie wtedy gospodarstwa domowe zyskały tu gaz, elektryczność i kanalizację. Wybudowano także szkołę powszechną oraz parafię rzymskokatolicką.

Zaraz po II wojnie światowej Zakłady im. Hipolita Cegielskiego zdecydowały o wybudowaniu na terenie Dębca dużego osiedla mieszkaniowego dla swoich pracowników, co zrealizowano na przestrzeni lat 50. – 80. minionego wieku. Projekt tego założenia był szczytem ówczesnych osiągnięć urbanistycznych i do dzisiaj może uchodzić za przykład świetnego połączenia funkcji mieszkaniowych, użytkowych i rekreacyjnych. Socrealistyczne budynki na Dębcu opracowywano indywidualnie z dbałością o detale. Niektóre projekty zawierają szczegółowe rysunki poręczy, parkanów, uchwytów do flag czy studzienek. Architekci zajmowali się także wyposażeniem wnętrz sklepów i mieszkań. Lokale były gotowe do zamieszkania, nie wymagały od właścicieli żadnych dodatkowych prac, a usterki były rzadkością. Warto podkreślić, że dwie pierwsze kolonie zbudowano tradycyjną technologią: betonowe i żelbetowe ławy fundamentowe, ściany z cegły (rzadko z siporeksu).

Niestety nie wszystkie plany projektowe udało się zrealizować, a z biegiem lat jakość została zastąpiona przez ilość. Wraz z rozwojem motoryzacji część terenów zielonych została ograniczona na rzecz miejsc parkingowych, a ruch samochodowy zwiększył się znacznie.

Mimo wszystko Dębiec do dzisiaj jest ostoją zieleni, a jego mieszkańcy często podkreślają, że nie ma bardziej przyjaznego miejsca do życia.

Spektakl kamishibai

świetlica szkoły podstawowej nr 84

warsztaty dla dzieci

Ilustracje do przygotowanego scenariusza opowieści przygotowały dzieci ze świetlicy ze Szkoły Podstawowej nr 84, z którymi spotykaliśmy się czterokrotnie w listopadzie. W pracę nad ilustracjami włączyło się w sumie około 30 dzieci w wieku wczesnoszkolnym. Wygląd ilustracji jest każdorazowo efektem pracy kilku dzieci, ponieważ część z nich przygotowywała mniejsze rysunki, z których metodą kolażu inni układali gotowe ilustracje.

Dom Sąsiedzki

warsztaty dla seniorów

Czterokrotnie spotkaliśmy się z seniorami z Dębca na spotkaniach warsztatowych w Domu Sąsiedzkich we wrześniu i październiku. Zbieraliśmy lokalne historie, wspomnienia. Prowadziliśmy z grupą kilkunastu seniorów swobodne rozmowy, prosiliśmy ich by opowiadali nam o tym, co uważają za istotne, ale także zadawaliśmy pytania oraz proponowaliśmy dodatkowe aktywności, np. przyglądaliśmy się zdjęciom, pracowaliśmy nad mapami i materiałami źródłowymi itp. 

Rok na Dębcu”

Dzięki pracy z mieszkańcami Dębca powstała historia Basi, dziewczynki, która wprowadziła się do jednego z pierwszych bloków na Dębcu. Jej przygody na przestrzeni roku opisaliśmy na podstawie anegdot wszystkich seniorów, starając się wykorzystać możliwie najwięcej ciekawych wątków, m.in. historię kina Osiedle”, opowieść o taborze cygańskim, zatrzymującym się na Dębcu, wspomnienie kuźni, magla, czy wspólnego kiszenia kapusty przez sąsiadów z bloku. Powstałą opowieść zaprezentowaliśmy mieszkańcom Dębca:

+

5 spektakli w Szkole Podstawowej nr 84

+

3 spektakle w Szkole Podstawowej nr 21

+

otwarty spektakl w Domu Sąsiedzkim

Wędrowny Reporter

Wędrowny Reporter poznając Dębiec skupił się w szczególności na ryneczku, potocznie zwanym Manhattanem, który stanowi bardzo istotne miejsce dla Dębczan. Odszukiwał także miejsca, utrwalone na starych fotografiach i fotografował ich dzisiejszy wygląd. Wykonywanie fotografii było także okazją do rozmowy na temat Dębca. Fotografie oraz opracowane wywiady stały się częścią wystawy, która przygotowana została w przestrzeni prowadzonego przez Stowarzyszenie Domu Sąsiedzkiego na Dębcu. 

Wspomnienia z Dębca” – wernisaż, 30.11.2019

Na otwarcie wystawy zaprosiliśmy mieszkańców Dębca, ale także mieszkańców innych dzielnic Poznania. Dzięki temu, wiele osób po raz pierwszy dotarło do Domu Sąsiedzkiego. Oby nie ostatni!

Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach programu Patriotyzm Jutra”

Możesz wiedzieć więcej!

Możesz wiedzieć więcej!

Jeśli chcesz dostawać informacje o: zbliżających się warsztatach, nowościach w wydawnictwie, nowych pomysłach do wykorzystania kamishibai do swojej pracy,  promocjach w sklepie.

Zapisz się!

You have Successfully Subscribed!

Pin It on Pinterest